Miros豉w Mazur

Owoc kopru w這skiego


Owoc kopru w這skiego

Syn. owoc kopru s這dkiego; owoc fenku逝; koper w這ski; koperek; fenku

Ro郵ina macierzysta

Nazwa 豉ci雟ka: Foeniculum capillaceum Gilib. (syn. F. vulgare Miller (var. α-vulgare (Miller) Thelung; var. β-dulcis; var. γ-azoricum), F. officinale All., Anethum foeniculum L.)

Nazwy polskie:

  • botaniczne: koper w這ski, (syn. fenku w這ski, koper s這dki)

  • potoczne: fenku, koperek

Rodzina: Baldaszkowate/Selerowate (Umbelliferae/Apiaceae)
Nazwy staro篡tne: Marathron (gr.), Foeniculum, Maratrum (豉c.)
Nazwy angielskie: Fennel, Sweet fennel, Wild fennel, Large fennel
Nazwy ameryka雟kie: Fennel
Nazwy niemieckie: Fenchel, Brotanis
Nazwy francuskie: Fenouil
Nazwy rosyjskie: Fenchel aptecznyj
Nazwy chi雟kie: Xiao Hui Xiang (mand.), Siu Wui Heung (kant.)

Charakterystyka botaniczna: Koper w這ski (Foeniculum capillaceum Gilib.) jest ro郵in zieln, dwu- lub wieloletni, o mi瘰istym, wrzecionowatym korzeniu i jasnozielonej, ob貫j, nagiej i drobno 瞠berkowanej 這dydze, pokrytej bladoniebieskim nalotem, dochodz帷ej do 2m wysoko軼i, w g鏎nej cz窷ci obficie rozga喚zionej. Li軼ie ogonkowe, 3-4-krotnie pierzastosieczne, maj odcinki ostatniego rz璠u w御kopod逝gowate, nitkowate i zaostrzone. Ogonki li軼i 鈔odkowych i g鏎nych s ca趾owicie otoczone pochwa li軼iow, w skutek czego sprawiaj wra瞠nie siedz帷ych; dolne li軼ie maj ogonki opatrzone pochw tylko w nasadzie. Kwiaty drobne, 鄴速e, zebrane s w 15-25-promieniste baldachy z這穎ne, pozbawione pokryw i pokrywek.

Pochodzenie: Koper w這ski pochodzi z rejonu Morza 字鏚ziemnego. W stanie naturalnym spotykany jest obecnie tak瞠 na Krymie i Kaukazie. W Europie centralnej i Ameryce P馧nocnej, znany tylko w uprawie. Gatunek ten posiada szereg odmian r騜ni帷ych si wzrostem, wielko軼i owoc闚 oraz ilo軼i i sk豉dem olejku eterycznego. Przez wielu botanik闚 uwa瘸ny za samodzieln jednostk taksonomiczn, przez innych za uszlachetnion, drog wielowiekowej selekcji, odmian hodowlan, pospolitego w krajach 鈔鏚ziemnomorskich, gatunku Foeniculum piperitum Sweet, o gorzkawo-szczypi帷ych owocach, nie zawieraj帷ych anetolu.

Surowiec zielarski

Nazwa 豉ci雟ka: Fructus Foeniculi (syn. Foeniculi Fructus)
Nazwa polska:
owoc kopru w這skiego (syn. owoc kopru s這dkiego, owoc fenku逝)
Nazwa angielska:
Fennel Fruit
Nazwa niemiecka:
Fenchel Frucht
Nazwa francuska:
Fenuil Fruit
Nazwa rosyjska:
Frukt Fenchela
Nazwy chi雟kie:
Xiao Hui Xiang (mand.), Siu Wui Heung (kant.)

Charakter: Dojrza造 owoc typu roz逝pni (schizocarpium) o budowie charakterystycznej dla rodziny Baldaszkowatych/Selerowatych (Umbelliferae/Apiaceae), 5-11 (12)mm d., 3-4mm szer. (w sortach handlowych zachowany w ca這軼i, cz窷ciowo rozpad造 na roz逝pki (sing. mericarpium) lub pokrojony na kawa趾i), o kszta販ie niemal walcowatym, czasem lekko zgi皻ej, na obydwu ko鎍ach zw篹onej, z zachowan na szczycie resztk szyjek i kr捫ka miodnikowego, u nasady za z cienk szypu趾 lub bez szypu趾i, o powierzchni nagiej, g豉dkiej, brunatnawo-zielonej lub zielonkawo-鄴速ej, z ja郾iejszymi, stercz帷ymi 瞠berkami w liczbie 5 na ka盥ej roz逝pce (przy czym dwa boczne s bardziej rozro郾i皻e od trzech grzbietowych, tak 瞠 p豉szczyzna spojenia roz逝pek jest wyra幡ie rozszerzona), z ciemnymi smugami w g喚bi mi璠zy瞠brzy oraz dwoma wybrzuszeniami na p豉szczy幡ie spojenia biegn帷ymi wzd逝 jasnego karpoforu, o zapachu silnie aromatycznym (szczeg鏊nie po przerwaniu ci庵這軼i tkanek surowca), g堯wnie anetolowym (zbli穎nym do any穎wego), smaku s這dkawym (smak pierwszy, przy rozgryzieniu surowca), determinowanym przez anetol, potem lekko ostrym, piek帷ym i nieco gorzkim (smak drugi), determinowanym przez fenchon; w odmianie s這dkiej (var. β-dulcis) dominacja ilo軼iowa anetolu powoduje, 瞠 smak surowca jest wyra幡ie aromatyczno-s這dkawy, za jego niedostatek w odmianie dzikiej (var. γ-azoricum) sprawia, i owoce maj smak piek帷o-gorzki.

Otrzymywanie: Prawid這wy surowiec do cel闚 leczniczych stanowi dojrza貫 owoce kopru w這skiego (Foeniculum capillaceum Gilib.), pochodz帷e z upraw, zbierane z pojedynczych baldach闚 w miar ich dojrzewania (objawiaj帷ego si ciemnieniem owocni), w drugim roku wegetacji. 圭i皻e, 鄴趾niej帷e owocostany suszy si w temperaturze do +35蚓, ociera z owoc闚, a nast瘼nie odsiewa od szypu貫k kwiatostanowych. Zbi鏎 nale篡 suszy w cieniu, przy du篡m przewiewie, cz瘰to szufluj帷. Gdy z ko鎍em okresu wegetacji wi瘯szo嗆 owoc闚 na plantacji 軼iemnieje, kosi si w闚czas ca貫 ro郵iny, dosusza w snopkach i m堯ci, a nast瘼nie m造nkuje i odwiewa na wialniach, otrzymuj帷 w豉軼iwy dla cel闚 leczniczych surowiec (zwykle ju nieco gorszej jako軼i ni owoce z pierwszych zbior闚).

Chemizm: olejek eteryczny (2,0-6,0%) (m.in. trans-anetol ((50)60-90%, stearopten krystalizuj帷y przy ozi瑿ieniu olejku, o zapachu any簑 i s這dkawym smaku; w odmianie dzikiej (var. γ-azoricum) - w niewielkiej ilo軼i), (+)-fenchon (do 20%, eleopten, o zapachu kamfory i wybitnie gorzkim, lekko pal帷ym smaku; w odmianie s這dkiej (var. β-dulcis) - brak fenchonu), substancje zwi您ane z anetolem: aldehyd any穎wy, keton any穎wy, kwas any穎wy, dianetol, dianizoina, metylochawikol (in. cis-anetol), fenikulina (sk豉dnik charakterystyczny), terpenoidy (m.in. α-pinen (1,8-4,7%), limonen (do 2,5%), kamfen, felandren, dipenten), flawonoidy (m.in. pochodne kwercetyny i kemferolu), sterole (g. stigmasterol), olej t逝sty (12-18%), w璕lowodany (4-5%), zwi您ki bia趾owe (ok. 20%).

W豉軼iwo軼i

Smak: S這dki (Gan), lekko Ostry (wei Xin) i lekko Gorzki (wei Ku)
Natura:
Gor帷a (Re) (Rozgrzewaj帷a (Wen) (wg Holmes'a i Bensky'ego))
Wp造w:
Neutralny (nie osusza i nie nawil瘸)
Aktywno嗆:
regeneruj帷a, og鏊nie stymuluj帷a, rozlu幡iaj帷a, 軼i庵aj帷a

Tropizm:

  • kana造: Nerki (Sh鋝), P璚herz Moczowy (P嫕g Guāng), 奸edziona (P), Chōng, R鋝 (wg Holmes'a); W徠roba (Gān), Nerki (Sh鋝), 奸edziona (P), 皋陰dek (W鋱) (wg Bensky'ego)

  • punkty: s緋 jiāo shū (PM 22), p嫕g guāng shū (PM 28), zhōng ji (R鋝 M跬 3), shuĭ d跢 ( 28), li quē (P 7)

  • narz康y, tkanki i p造ny: w徠roba, macica, brodawki sutkowe, p璚herz moczowy, nerki, 郵edziona, 穎陰dek, sutki, jelito grube, p逝ca

Dzia豉nie

  • Rozprzestrzenia Qi W徠roby (Shu Gan Qi) i ogrzewa Yang W徠roby (Wen Gan Yang).

  • Ogrzewa macic (Wen Zi Gong) i reguluje menstruacj.

  • Ogrzewa brodawki sutkowe (Wen Ru Tou) i u豉twia laktacj.

  • Ogrzewa Nerki (Wen Shen) oraz P璚herz Moczowy (Wen Pang Guang) i reguluje mikcj.

  • Wydala Wewn皻rzne Zimno (Pai Nei Han) i u鄉ierza b鏊.

  • Ogrzewa 奸edzion (Wen Pi) i leczy przepukliny i biegunki.

  • Harmonizuje 皋陰dek i Reguluje Qi (He Wei Li Qi) i 豉godzi niestrawno嗆.

  • Ogrzewa 皋陰dek (Wen Wei) i pobudza wytwarzanie mleka.

  • Porusza Qi P逝c (Xing Fei Qi) i pobudza wykrztuszanie.

Wskazania

  • Zimno i Zast鎩 Qi w kana豉ch W徠roby (Gan Jing Han Qi Zhi) i Dolnego Ogrzewacza (Xia Jiao Jing Han Qi Zhi) (objawy: r騜nego rodzaju b鏊e w podbrzuszu, kt鏎e pochodz z Zimna; schorzenie: np. przepukliny (herniae)).

  • Zimno macicy (Zi Gong Han) (objawy: bolesne, nieregularne, op騧nione lub zbyt sk徙e miesi帷zkowanie ze skrzepami, kt鏎ym towarzysz bolesne skurcze macicy; schorzenie: np. krwawienia z macicy nie zwi您ane z cyklem miesi璚znym (metrorrhagia)).

  • Zimno brodawek sutkowych (Ru Tou Han) (objawy: obrzmienie i tkliwo嗆 piersi podczas okresu, brak laktacji po porodzie, niedostateczna laktacja, przed逝瘸j帷e si wydzielanie siary, niedro積o嗆 przewod闚 mlekono郾ych w obr瑿ie brodawek sutkowych, b鏊 brodawek sutkowych).

  • Niedob鏎 Qi Nerek (Shen Qi Xu) (objawy: cz瘰te oddawanie sk徙ych ilo軼i moczu, trudno軼i w utrzymaniu moczu; schorzenie: np. moczenie nocne (eneuresis nocturna)).

  • Zast鎩 Qi Nerek (Shen Qi Zhi) (objawy: b鏊e g這wy, utrudnione widzenie, z貫 samopoczucie, oddawanie niewielkich ilo軼i cuchn帷ego, pomara鎍zowego moczu, w skrajnych przypadkach bezmocz, hiperurykemia, tendencja do tworzenia piasku lub kamieni nerkowych; schorzenie: np. kamica nerkowa (nephrolithiasis), dna moczanowa (diathesis urica)).

  • Zimno 皋陰dka (Wei Han) (objawy: t瘼e b鏊e w nadbrzuszu, 豉godniej帷e po spo篡ciu ciep貫go posi趾u, zarzucanie kwa郾ej, przejrzystej tre軼i pokarmowej do prze造ku, bulgotanie w 穎陰dku, nudno軼i, a nawet wymioty, wydalanie cuchn帷ych gaz闚, kolki jelitowe, zaburzenia laktacji; schorzenie: np. zatrucie pokarmowe (intoxicatio alimentaria)).

  • Zimno Jelita Grubego (Da Chang Han) (objawy: t瘼e b鏊e brzucha na przebiegu okr篹nicy lub wok馧 p瘼ka, burczenie i wra瞠nie przelewania si na przebiegu okr篹nicy, wzd璚ia, kolki jelitowe, napi璚ie pow這k brzusznych; schorzenie np. zatrucia pokarmowe, robaczyce jelitowe).

  • Flegma i Wilgo P逝c (Fei Tan Shi) (objawy: produktywny, obfity kaszel z bia陰 flegm, rz篹enie podczas wdechu, nieznaczna duszno嗆, uczucie 軼iskania i dyskomfortu w klatce piersiowej, chrapliwy g這s; schorzenie: np. zapalenie oskrzeli (bronchitis), dychawica oskrzelowa (asthma bronchiale), utrata g這su, chrypka).

G堯wne kombinacje

z zio豉mi europejskimi

  • z korzeniem omanu (Radix Inulae) i li軼iem podbia逝 (Folium Farfarae) w Niedoborze Qi P逝c (Fei Qi Xu);

  • z koszyczkiem rumianku (Anthodium Chamomillae) przy Zimnie i Zastoju Qi 皋陰dka (Wei Han Qi Zhi) i Jelita Grubego (Da Chang Han Qi Zhi);

  • z zielem rdestu ptasiego (Herba Polygoni avicularis), p逝cnic islandzk (Cetraria islandica) i morszczynem p璚herzykowatym (Fucus vesiculosus) w Niedoborze Yin 皋陰dka (Wei Yin Xu);

  • z k陰czem perzu (Rhizoma Agropyri) i korzeniem pietruszki (Radix Petroselini) i owocem dzikiej r騜y (Fructus Cynosbati) w Zastoju Qi Nerek (Shen Qi Zhi) i W徠roby (Gan Qi Zhi);

  • z korzeniem goryczki (Radix Gentianae), li軼iem rozmarynu (Folium Rosmarini) i pra穎nym owocem g這gu (Fructus Crataegi frigetus) w Zastoju Qi P璚herzyka 草販iowego (Dan Qi Zhi) i 皋陰dka (Wei Qi Zhi);

  • z korzeniem mniszka lekarskiego (Radix Taraxaci) i znamieniem kukurydzy (Stigma Maydis) w Wilgoci i Gor帷u W徠roby i P璚herzyka 草販iowego (Gan Dan Shi Re);

  • z korzeniem lukrecji (Radix Glycyrrhizae) i li軼iem m帷znicy (Folium Uvae-ursi) w Wilgoci i Gor帷u Nerek i P璚herza Moczowego (Shen Pang Guang Shi Re);

z zio豉mi azjatyckimi

  • z kor cynamonowca wonnego (Cortex Cinnamomi cassiae; Rou Gui) i korzeniem lindery kulczybolistnej (Radix Linderae strychnifoliae; Wu Yao) przy ostrych b鏊ach zlokalizowanych w podbrzuszu, kt鏎e pogarszaj si pod wp造wem zimna;

  • z nasieniem liczi chi雟kiego (Semen Litchi chinensis; Li Zhi He) przy b鏊ach brzucha, b鏊ach j康er i wypadaniu narz康闚 z powodu Zimna;

  • ze 鈍ie篡m k陰czem imbiru lekarskiego (Rhizoma Zingiberis officinalis recens; Sheng Jiang) i kor magnolii lekarskiej (Cortex Magnoliae officinalis; Hou Po) przy wymiotach i zmniejszonym apetycie z powodu Zimna 皋陰dka (Wei Han);

Charakterystyka r騜nicowa

Owoc kopru w這skiego (Fructus Foeniculi, Xiao Hui Xiang), z uwagi na kilka istotnych terapeutycznie kierunk闚 dzia豉nia, mo積a zestawi z zio豉mi nale膨cymi do r騜nych grup zio這leczniczych. Jednak jego Gor帷a i Aromatyczna Natura oraz charakterystyczny, nieco md造, S這dki smak, uzupe軟iony nut lekko szczypi帷ej Ostro軼i, determinuj przede wszystkim jego zdolno嗆 do Ogrzewania Yang oraz Wzmacniania Qi. Charakterystyczny dla niego tropizm narz康owy kieruje te dzia豉nia bezpo鈔ednio do W徠roby (Gan) i Narz康闚 Wody (Shui) i Ziemi (Tu), a po cz窷ci r闚nie Metalu (Jin).

Z po鈔鏚 zi馧 maj帷ych, podobnie jak fenku, w豉軼iwo嗆 ogrzewania Wn皻rza wymieni mo積a m.in. bulw tojadu (Tuber Aconiti, Chuan Wu Tou), k陰cze imbiru lekarskiego (Rhizoma Zingiberis officinale, Gan Jiang), kor cynamonowca wonnego (Cortex Cinnamomi cassiae, Rou Gui), p彗i kwiatowe go寮zikowca korzennego (Flos Caryophylli, Ding Xiang), owoc pimenty lekarskiej (Fructus Pimentae), owoc pieprzu czarnego (Fructus Piperis nigri, Hu Jiao), k陰cze pieprzu metystynowego (Rhizoma Piperis methystici), owoc pieprzu kubeba (Fructus Piperis cubebae), nasienie ga趾i muszkato這wej (Semen Myrysticae fragrantis, Rou Dou Kou) i korze chrzanu (Radix Cochleariae). Wszystkie wy瞠j wymienione zio豉 cechuje Ostry Smak (jako jedyny lub dominuj帷y) i Gor帷a (w przypadku go寮zik闚 - Rozgrzewaj帷a) Natura. Wykazuj one dzia豉nie, w mniejszym lub wi瘯szym stopniu, Osuszaj帷e, czym r騜ni si od kopru w這skiego, pozostaj帷ego Neutralnym wobec P造n闚 i Humor闚 (Jin Ye). Dlatego bez wyj徠ku b璠 one przeciwwskazane w stanach Niedoboru Yin (Yin Xu) (zw豉szcza z obecno軼i Gor帷a Niedoborowego (Xu Re)), P造n闚 (Jin Xu) i Krwi (Xue Xu) oraz w okresie ci捫y.

Bulwa tojadu (Tuber Aconiti, Chuan Wu Tou), dodatkowo Toksyczna w Naturze, szybko i dynamicznie przywraca Yang Serca (Xin Yang), Nerek (Shen Yang) i 奸edziony (Pi Yang). Stosowany jest przede wszystkim w przypadkach Zniszczenia Yang i Os豉bienia Qi, przy wzgl璠nej obfito軼i Yin. Tego rodzaju objawy spotykamy m.in. po wyczerpuj帷ych wymiotach, biegunkach lub potach. Rozprasza r闚nie Zimno (Han), ogrzewa Kana造 i Kolaterale (Jing Luo) oraz 豉godzi b鏊 i u篡wany bywa w stanach Wiatru, Wilgoci i Zimna, z przewag Zimna (Han), powoduj帷ych b鏊e mi窷ni, 軼i璕ien, staw闚 i ko軼i. Dzia豉nie korzenia tojadu ma charakter rozproszony i s豉bo zlokalizowany, g堯wnie z uwagi na jego znaczn dynamik, z wyra幡 jednak preferencj do Dolnego Ogrzewacza (Xia Jiao).

K陰cze imbiru (Rhizoma Zingiberis, Gan Jiang) odbudowuje zniszczone Yang i wydala Wewn皻rzne Zimno (Nei Han), w przypadkach zniszczenia Yang. Ponadto doskonale leczy przewlek貫 krwotoki, szczeg鏊nie z dr鏬 rodnych, na tle Zimna Niedoborowego (Xu Han). Dzia豉 g堯wnie w obr瑿ie 字odkowego Ogrzewacza (Zhong Jiao), znakomicie ogrzewaj帷 奸edzion (Pi) i 皋陰dek (Wei).

Kora cynamonowca (Cortex Cinnamomi, Rou Gui) ogrzewa Wn皻rze (Nei) oraz Kana造 i Kolaterale (Jing Luo), kt鏎e odblokowuje, rozprasza g喚boko umiejscowione Zimno (Han) i u鄉ierza b鏊, wchodzi do Dolnego Ogrzewacza (Xia Jiao) oraz wzmacnia Yang Nerek (Shen Yang). Skuteczny w szerokiej gamie wzorc闚 chorobowych spowodowanych Niedoborem Yang Nerek (Shen Yang Xu) oraz wyczerpaniem punktu Ming Men (Du Mai 4). W przeciwie雟twie do k陰cza imbiru nie dzia豉 hemostatycznie, lecz porusza Krew (Xue) oraz stymuluje hematopoez. Wchodzi r闚nie do kana堯w Serca (Xin), W徠roby (Gan) i 奸edziony (Pi).

Go寮ziki (Flos Caryophylli, Ding Xiang) dzia豉j g堯wnie w obr瑿ie 字odkowego Ogrzewacza (Zhong Jiao). Ogrzewaj帷 奸edzion (Pi) i 皋陰dek (Wei), przywracaj naturalny kierunek biegu Qi w Narz康ach Ziemi (Tu Zang Fu), 豉godz nudno軼i i zapobiegaj wymiotom, przywracaj apetyt, t逝mi czkawk, u鄉ierzaj b鏊e brzucha i znosz biegunk, spowodowane Zimnem Niedoborowym 奸edziony (Pi Xu Han) lub 皋陰dka (Wei Xu Han). Aczkolwiek ich dzia豉nie w obr瑿ie Dolnego Ogrzewacza (Xia Jiao) pozostaje niemniej wa積e. Ogrzewaj帷 Yang Nerek (Shen Yang), znajduj zastosowanie w przypadkach impotencji lub up豉w闚, zwi您anych z Niedoborem Yang Nerek (Shen Yang Xu).

Owoc pieprzu czarnego (Fructus Piperis nigri, Hu Jiao), podobnie jak go寮ziki, ogrzewa g堯wnie 字odek (Zhong) (desygnatem terminu "字odek" (Zhong) w Tradycyjnej Medycynie Chi雟kiej jest funkcja trawienia (spo篡tych pokarm闚)) i rozprasza Zimno (Han). Niemniej jednak, w przypadku r闚nie i tego zio豉 zaznacza si wyra幡y wp造w na Yang Nerek (Shen Yang) i Serca (Xin Yang). Mo瞠 by z powodzeniem stosowane w problemach zwi您anych z Zimnem Nerek i Serca (Shen Xin Han).

Korze chrzanu (Radix Cochleariae), b璠帷 wyj徠kowo Ostrym w smaku i Gor帷ym w naturze, bardzo silnie ogrzewa 字odkowy Ogrzewacz (Wen Zhong Jiao), wzmacnia 字odek (Bu Zhong), rozpraszaj帷 Zimno (Qu Han) i znosz帷 Zast鎩 Pokarmowy. Dzi瘯i silnie Osuszaj帷ej naturze nadaje si znakomicie do leczenia stan闚 Wilgoci 奸edziony (Pi Shi). Jednak wchodzi on przede wszystkim do kana堯w P逝c (Fei), lecz帷 stany Flegmy i Zimna P逝c (Fei Tan Shi). Poza tym ogrzewa Nerki (Shen). Poniewa w przypadku tego zio豉 zaznacza si wybitnie wp造w eliminuj帷y Wilgo (Shi), wskazaniem do jego stosowania b璠 raczej stany Zimna i Wilgoci Nerek (Shen Han Shi), ni klasycznego Niedoboru Yang Nerek (Shen Yang Xu).

K陰cze pieprzu metystynowego (Rhizoma Piperis methystici, Kava-kava) nie ma w豉軼iwo軼i przywracania lub ogrzewania Yang jak poprzednio om闚ione zio豉. Posiada natomiast, podobnie do kopru w這skiego, wyra幡y wp造w wzmacniaj帷y Qi Nerek (Shen Qi). Osuszaj帷a natura tego zio豉 b璠zie jednak wskazywa豉 na jego u篡cie, podobnie jak korzenia chrzanu, w stanach Zimna i Wilgoci Nerek (Shen Han Shi). Wp造w poruszaj帷y Qi Nerek (Shen Qi) umo磧iwia natomiast u篡cie zio豉 w przypadkach Zastoju Qi Nerek (Shen Qi Zhi) i rozwijaj帷ych si na tym tle metabolicznej toksykozy, zaburze mikcji i obrz瘯闚 kostek i twarzy.

Ga趾a muszkato這wa (Semen Myristicae, Rou Dou Kou) upodabnia si do kopru w這skiego swym dzia豉niem ogrzewaj帷ym 字odkowy Ogrzewacz (Zhong Jiao), poruszaj帷ym Qi i u鄉ierzaj帷ym b鏊, kt鏎e znajduj zastosowanie w przypadkach Zimna Niedoborowego 奸edziony i 皋陰dka (Pi Wei Xu Han) oraz Zimna Niedoborowego 奸edziony i Nerek (Pi Shen Xu Han) (objawiaj帷ych si g堯wnie przewlek陰 i oporn na leczenie biegunk, zw豉szcza w godzinach rannych). Zio這 to wchodzi przede wszystkim do kana堯w Jelita Grubego (Da Chang) i ma zastosowanie g堯wnie w schorzeniach tego Narz康u.

Postacie leku

wewn皻rzne:

  • napar (Infusum, Ch), sporz康zany pod przykryciem, dla ograniczenia strat olejku eterycznego, z ca造ch lub rozdrobnionych owoc闚, przez maceracj gor帷 wod przez 20 min.; stosowany ze wszystkich w/w wskaza;

  • odwar (Decoctum, Tāng), sporz康zany przez gotowanie pod przykryciem, dla ograniczenia strat olejku lotnego, ca造ch owoc闚 przez 10 min.; stosowany g堯wnie w schorzeniach Nerek (Shen) i P璚herza Moczowego (Pang Guang);

  • nalewka (Tinctura), sporz康zana z ca造ch owoc闚, przez wytrawianie surowca etanolem 553g/l (Spiritus Vini 70), drog maceracji wielokrotnej; stosowana g堯wnie w schorzeniach Nerek (Shen) i P璚herza Moczowego (Pang Guang);

  • woda aromatyczna (Aqua aromatica), otrzymywana przez roztarcie w mo寮zierzu olejku fenku這wego (Oleum Fooeniculi) z 10-krotn ilo軼i talku (Talcum) i zmieszanie z wod destylowan (Aqua destillata), ogrzan do temperatury 40-50蚓, a nast瘼nie kilkakrotne wytrz御anie po 10 min. lub pozostawienie na 2-3 dni i mieszanie co jaki czas, i ostatecznie przes帷zenie przez bibu喚; stosowana g堯wnie w schorzeniach 皋陰dka (Wei), 奸edziony (Pi) i Jelita Grubego (Da Chang);

  • zio這mi鏚 (Herbamel), otrzymywany przez maceracj 10,0 cz. owoc闚 fenku逝 (Fructus Foeniculi) z 40,0 cz. wody destylowanej (Aqua destillata), z dodatkiem 0,5 cz. benzoesanu sodu (Natrii benzoas), przez 48h, a nast瘼nie zlanie p造nu wyci庵owego i wyci郾i璚ie surowca, po陰czenie obydwu cieczy i rozpuszczenie w nich 40,0 cz. sacharozy (Saccharosum) i 25,0 cz. miodu oczyszczonego (Mel depuratus), ogrzanie do kr鏒kotrwa貫go zagotowania i przes帷zenie, po ostudzeniu za dodanie 5,0 cz. etanolu 760g/l (Spiritus Vini 95) i uzupe軟ienie wod oczyszczon (Aqua purificata) do 100,0 cz.; stosowany g堯wnie u dzieci schorzeniach P逝c (Fei) i 皋陰dka (Wei);

  • olejek eteryczny (Oleum aethereum), otrzymywany przez destylacj z par wodn rozgniecionych lub ca造ch owoc闚 kopru w這skiego (Foeniculum capillaceum Gilib.); stosowany ze wszystkich w/w wskaza;

zewn皻rzne:

  • suchy kompres, stosowany miejscowo przy:

  • odczuciu zimna i b鏊u w brzuchu i podbrzuszu (np. przepuklina brzuszna, przepuklina p瘼kowa, przepuklina j康er, stany spastyczne 穎陰dka i jelit na tle Zimna);

  • schorzeniach gruczo堯w piersiowych (np. obrzmienie i tkliwo嗆 piersi w czasie okresu, bolesno嗆 i zaczerwienienie piersi, gdy powinna rozpocz望 si poporodowa laktacja, z powodu zatrzymania mleka w przewodach mlekono郾ych w skutek niedro積o軼i ich uj嗆, przed逝瘸j帷e si wydzielanie siary po porodzie);

(owoce fenku逝 podgrzewa si na blasze, a stan si gor帷e, poczym zawija si je w lniane lub bawe軟iane p堯tno i przyk豉da na bol帷e miejsce);

  • mokry kompres, stosowany miejscowo w:
  • stanach zapalnych narz康u wzroku (np. zapaleniu spoj闚ek lub/i zapaleniu powiek),

  • urazach powierzchownych cia豉 (np. st逝czeniach, otarciach, siniakach, obrzmieniach, skr璚eniach, nadwer篹eniach, zwichni璚iach),

  • skazach sk鏎nych (np. plamach, bliznowcach, deformacjach),

  • schorzeniach gruczo堯w piersiowych (np. stany zaka幡e i owrzodzenie brodawek sutkowych, tak瞠 z powodu zatrzymania mleka w przewodach mlekono郾ych z powodu niedro積o軼i ich uj嗆);

  • schorzeniach narz康u s逝chu (np. cz窷ciowa lub ca趾owita utrata s逝chu na tle patologii Nerek (Shen));

(zio這 maceruje si gor帷 wod, sporz康zaj帷 napar lub odwar, kt鏎ym zwil瘸 si ja這wy kompres bawe軟iany, aplikuj帷 go, na ciep這 lub na zimno, stosownie do rodzaju schorzenia, tj. przecieraj帷 delikatnie chorobowo zmienione miejsca (np. brzegi powiek, otarty nask鏎ek, szczyt brodawki sutkowej), przyk豉daj帷 na kompres na 10-15 min. (np. na powierzchni powiek, siniak, okolic zwichni璚ia, bliznowiec), ewentualnie wprowadzaj帷 do przewodu s逝chowego zewn皻rznego);

  • ma嗆 (Unguentum), stosowana miejscowo ze wskaza jak dla suchego i mokrego kompresu;

(olejek koprowy (Oleum Foeniculi) wprowadza si, przez ucieranie na zimno, do odpowiedniego pod這瘸 ma軼iowego w mo寮zierzu i wciera w chorobowo zmienione miejsca; w przypadku stosowania ma軼i w stanach infekcyjnych, sk豉dniki pod這瘸 winny by uprzednio wyja這wione);

  • olejek eteryczny (Oleum aethereum), stosowany miejscowo ze wskaza j/w, szczeg鏊nie w st逝czeniach, nadwer篹eniach i zwichni璚iach ko鎍zyn, skazach sk鏎nych, mastopatiach spowodowanych Zimnem i Zastojem Qi w kana豉ch W徠roby (Gan Jing Han Qi Zhi), w stanach zaka幡ych brodawek sutkowych oraz zaburzeniach s逝chu na tle Zimna i Zastoju Qi w kana豉ch Nerek (Shen Jing Han Zhi Qi);

(olejek aplikuje si bezpo鈔ednio, wcieraj帷 go rozgrzanymi d這闓i lub opuszkami palc闚, albo po鈔ednio, sporz康zaj帷 ok豉d na chorobowo zmienionym miejscu);
Stosowany r闚nie w postaci inhalacji parowych lub jako dodatek do rozgrzewaj帷ych k徙ieli w schorzeniach P逝c (Fei).

  • nalewka (Tinctura), stosowana miejscowo, w spos鏏 i ze wskaza, podobnie jak olejek eteryczny, a tak瞠 w postaci k徙ieli st鏕 w schorzeniach Narz康闚 Wody (Shui) z powodu Zastoju Qi Nerek (Shen Qi Zhi) i nasiad闚ek w zaburzeniach miesi帷zkowania na tle Zimna macicy (Zi Gong Han).

Dawkowanie

Napar (Infusum), odwar (Decoctum): 3-9g (1-3 Qian) wg Bensky'ego; 6-12g(3-4 Qian) wg Holmes'a

Nalewka (Tinctura): 2-4ml

Olejek eteryczny (Oleum aethereum): 1-2 kropli (np. na kostce cukru, z 造瞠czk oleju oliwkowego, w kapsu販e 瞠latynowej nape軟ionej olejem oliwkowym).

Ostrze瞠nia i przeciwwskazania

U篡cie przeciwwskazane w ci捫y ze wzgl璠u na dzia豉nie pobudzaj帷e macic. Ostro積ie stosowa w przypadku Niedoboru Yin (Yin Xu) z oznakami Gor帷a (Re).

Uwagi

Owoc kopru w這skiego (Fructus Foeniculi) z uwagi na S這dki smak i 豉godne dzia豉nie jest znakomitym zio貫m pediatrycznym. Poniewa niemowl皻a i dzieci do si鏚mego roku 篡cia maj generalnie Niedob鏎 Qi (Qi Xu) w Narz康ach Ziemi (Tu) i Metalu (Jin) oraz zwi您an z tym tendencj do Zimna (Han) w tych Narz康ach, napary z owoc闚 fenku逝 doskonale sprawdzaj si przy typowych dla tego okresu rozwojowego dolegliwo軼iach, jak chocia瘺y zast鎩 pokarmowy, wzd璚ia, czy przezi瑿ienie, zapalenie oskrzeli, gard豉, krtani lub migda趾闚 podniebiennych. Owoc kopru w這skiego poza lecznictwem znajduje zastosowanie tak瞠 w kuchni, jako doskona豉 przyprawa do marynat mi瘰nych, grza鎍闚 oraz s這dkich wypiek闚.

Wyniki bada farmakologicznych i klinicznych

  • Wp造w na uk豉d 穎陰dkowo-jelitowy: olejek fenku這wy (Oleum Foeniculi) pobudza i reguluje motoryk 穎陰dka i jelit, przez co skraca czas opr騜niania, przy酥ieszaj帷 pasa 穎陰dkowo-jelitowy, oraz pomaga odej嗆 gazom; 豉godzi tak瞠 bolesne skurcze jelit.

  • Aktywno嗆 antybiotyczna: anetol (Anetholum), g堯wny sk豉dnik olejku fenku這wego (Oleum Foeniculi), w do鈍iadczeniach na 鈍inkach morskich (Cavia porcellus), wzmaga hamuj帷e dzia豉nie streptomycyny (Streptomycinum) na pr徠ki gru幢icy (Mycobacterium tuberculosis), nie wykazuj帷 jednak podobnego dzia豉nia samodzielnie;

  • Dzia豉nie miejscowe: fenchon (Fenchonum), drugi po anetolu (Anetholum), pod wzgl璠em ilo軼iowym, sk豉dnik olejku fenku這wego (Oleum Foeniculi), b璠帷 izomerem kamfory (Camphora), podobnie jak ona, dzia豉 miejscowo dra積i帷o, rozgrzewaj帷o i antyseptycznie;

  • Leczenie przepukliny: w serii 26 przypadk闚 przepukliny uwi篥ni皻ej (hernia incarcerata), preparaty z owoc闚 kopru w這skiego (Fructus Foeniculi; Xiao Hui Xiang), podawane doustnie, zmniejszy造 przepuklin w 22 przypadkach; po podaniu preparatu proszono pacjent闚, aby po這篡li si na plecach z ugi皻ymi kolanami; zwykle objawy zmniejsza造 si po up造wie p馧 godziny; je瞠li nie by這 瘸dnej reakcji w ci庵u 1,5 godziny, natychmiast kierowano pacjent闚 na zabieg operacyjny; g堯wnym czynnikiem decyduj帷ym o powodzeniu takiej terapii by czas uwi篥ni璚ia - im d逝窺zy czas trwania uwi篥ni璚ia przepukliny, tym mniej skuteczna terapia zio貫m;

  • Zastosowanie w ginekologii: preparaty z owoc闚 kopru w這skiego (Fructus Foeniculi; Xiao Hui Xiang), z sol kuchenn (Halitum) oraz innymi sk豉dnikami, przyjmowane przed snem z winem ry穎wym (Vinum Oryzae), u篡te zosta造 w leczeniu 64 przypadk闚 wodniaka nab這nka pochwy (hydrops epithelii vaginae); po sze軼iu tygodniach, 59 przypadk闚 zosta這 wyleczonych, a u jednej pacjentki nast徙i豉 poprawa.

Receptury z zio豉mi europejskimi


Mieszanka rozkurczaj帷a na popraw trawienia.

Sk豉d:

 

Koszyczek rumianku
Owoc kopru w這skiego

Anthodium Chamomillae
Fructus Foeniculi

Dzia豉nie:

  1. Porusza Qi w Warstwie Yang Ming i rozkurcza mi窷ni闚k g豉dk 穎陰dka i jelita grubego, znosz帷 napi璚ie, b鏊 i pomagaj帷 wydali gazy.

  2. Przywraca r闚nowag mi璠zy Drewnem (Mu) a Ziemi (Tu) i znosi zast鎩 pokarmowy.

  3. Ogrzewa W徠rob (Gan) i 皋陰dek (Wei) i wspomaga trawienie.

  4. Ogrzewa W徠rob (Gan) i 皋陰dek (Wei) oraz pobudza i u豉twia laktacj.

Wskazania:

Niestrawno嗆, wzd璚ia, kolki jelitowe, b鏊e brzucha, odbijanie si lub czkanie u niemowl徠 i dzieci, szczeg鏊nie po spo篡ciu pokarm闚 mlecznych. B鏊e g這dowe brzucha lub po spo篡ciu nadmiernej ilo軼i surowych owoc闚, s這dyczy lub zimnej wody u doros造ch. S豉ba laktacja.



Mieszanka oczyszczaj帷a na wiosn.

Sk豉d:

 

Ziele fio趾a tr鎩barwnego
Ziele dymnicy
Owoc kopru w這skiego
Korze 這pianu

Herba Violae tricoloris
Herba Fumariae
Fructus Foeniculi
Radix Bardanae

Dzia豉nie:

  1. Oczyszcza Dolny Ogrzewacz (Xia Jiao) z Gor帷a/Zimna i Wilgoci.

  2. T逝mi Yang P璚herzyka 草販iowego (Dan Yang) i przeciwdzia豉 nudno軼iom oraz poposi趾owej pe軟o軼i w nadbrzuszu.

  3. Wzmacnia i porusza Qi Nerek (Shen Qi) i W徠roby (Gan Qi) oraz odtruwa organizm (oczyszcza Krew) (usuwa nadmiar zb璠nych metabolit闚 i ksenobiotyk闚 oraz przeciwdzia豉 ich gromadzeniu w organi幟ie).

Wskazania:

Wyprysk, 逝szczyca, pokrzywka, 這jotok, tr康zik m這dzie鎍zy, dna, podagra, 鄴速aczka zastoinowa, niestrawno嗆, nietolerancja mi瘰nych i t逝stych pokarm闚, rozpieranie w prawym pod瞠brzu z uczuciem pe軟o軼i w nadbrzuszu tu po spo篡ciu posi趾u, mikcja przed逝穎na.



Mieszanka na popraw apetytu.

Sk豉d:

 

Kora brzozy
Korze pietruszki
Owoc kopru w這skiego
K陰cze perzu
Znami kukurydzy 
Korze lukrecji 

Cortex Betulae
Radix Petroselini
Fructus Foeniculi
Rhizoma Agropyri
Stigma Maydis
Radix Glycyrrhizae

Dzia豉nie:

  1. Wzmacnia i porusza Qi Nerek (Shen Qi) i P璚herza Moczowego (Pang Guang Qi) i u豉twia mikcj.

  2. Oczyszcza Wilgo i Gor帷o w Dolnym (Xia Jiao) i G鏎nym Ogrzewaczu (Shang Jiao) i przywraca zdolno嗆 zr闚nowa穎nej oceny bie膨cej sytuacji.

  3. Harmonizuje 皋陰dek (Wei) i przywraca apetyt.

Wskazania:

Zaburzenia mikcji (m.in. nietrzymanie moczu, uporczywe parcie na p璚herz), zapalenie lub 豉godny przerost gruczo逝 krokowego, kamica nerkowa/moczowodowa/p璚herzowa, zaka瞠nia dr鏬 moczowych, przewlek貫 up豉wy, niestrawno嗆 z kwa郾ym posmakiem w gardle i jamie ustnej, niech耩 do spo篡wania posi趾闚.


Receptury z zio豉mi azjatyckimi


Dao Qi Tang

Sk豉d:

 

Chuan Lian Zi 
Mu Xiang 
Xiao Hui Xiang
Wu Zhu Yu 

Fructus Meliae toosendan
Radix Saussureae
Fructus Foeniculi
Fructus Evodiae

Dzia豉nie:

  1. Rozprasza Zimno w kana豉ch W徠roby (Gan).

  2. Wspomaga kr捫enie Qi.

  3. ζgodzi b鏊 przepuklinowy.

Wskazania:

Przepuklina pachwinowa spowodowana przez zast鎩 Zimna i Qi, z objawami b鏊u w bocznych cz窷ciach podbrzusza, promieniuj帷ego do rejonu genitali闚.

J瞛yk: blady z bia造m nalotem.

Puls: Chen, Chi, Xian.

Zastosowanie:

Przepuklina pachwinowa.

Modyfikacje:

  1. Je瞠li przepuklina jest skutkiem Zimna, doda: Rou Gui (Cortex Cinnamomi), Wu Yao (Radix Linderae strychnifoliae)

  2. Je瞠li przepuklina jest skutkiem Gor帷a, doda: Long Dan Cao (Radix Gentianae), Huang Qin (Radix Scutellariae baicalensis), Zhi Zi (Fructus Gardeniae jasminoidis)

  3. Je瞠li przepuklina jest skutkiem Wilgoci, doda: Cang Zhu (Rhizoma Atractylodis macrocephalae), Yi Yi Ren (Semen Coicis)



Modyfikacja receptury Jing Fang Bai Du San

Sk豉d:

 

Jing Jie
Fang Feng 
Qiang Huo
Du Huo 
Chuan Xiong 
Chai Hu
Qian Hu 
Jie Geng 
Zhi ke
Fu Ling 
Bo He
Gan Cao
Chuan Lian Zi
Xiao Hui Xiang 

Herba Schizonepetae
Radix Ledebouriellae
Radix Notopterygii
Radix Angelicae pubescentis
Rhizoma Ligustici
Radix Bupleuri
Radix Peucedani
Radix Platycodi
Fructus Aurantii
Poria
Herba Menthae haplocalycis
Radix Glycyrrhizae
Fructus Meliae toosendan
Fructus Foeniculi

Dzia豉nie:

  1. Rozprasza Zewn皻rzny Wiatr, Zimno i Wilgo (napotne).

  2. Zmniejsza Gor帷o (przeciwzapalne).

  3. Ogrzewa Zimno i porusza Qi w kana豉ch W徠roby (Gan).

 Wskazania:

Atak Zewn皻rznego Wiatru, Zimna i Wilgoci.

Zastosowanie:

Zapalenie j康er, 鈍inka.



Shao Fu Zhu Yu Tang

Sk豉d:

 

Dang Gui
Chuan Xiong
Chi Shao Yao
Xiao Hui Xiang
Yan Hu Suo
Wu Ling Zhi
Mo Yao
Rou Gui
Gan Jiang
Pu Huang

Radix Angelicae sinensis
Rhizoma Ligustici chuanxiong
Radix Paeoniae rubra
Fructus Foeniculi
Rhizoma Corydalis
Faeces Trogopterorum
Resina Myrrhae
Cortex Cinnamomi
Rhizoma Zingiberis
Pollen Typhae

Dzia豉nie:

  1. Porusza Krew (Xue) i usuwa Zast鎩 (Zhi).

  2. Ogrzewa Kana造 i Kolaterale (Jing Luo) i u鄉ierza b鏊.

Wskazania:

Zast鎩 Krwi w Dolnym Ogrzewaczu (Xia Jiao Xue Zhi).
Objawy: b鏊 brzucha, uczucie rozpierania w brzuchu, b鏊e w dolnej cz窷ci plec闚 podczas miesi帷zkowania, nieregularne miesi帷zkowanie krwi koloru purpurowego ze skrzepami, krwawienie maciczne z b鏊em brzucha.

Zastosowanie:

Nieregularne miesi帷zkowanie, brak miesi帷zkowania, bolesne miesi帷zkowanie, krwawienie maciczne.

Modyfikacje:

  1. Przy przewlek造m b鏊u brzucha (ci庵造m i 豉godnym), doda: Dang Shen (Radix Codonopsitis pilosulae), E Jiao (Gelatinum Corii Asini)

  2. Przy b鏊u brzucha podczas menstruacji, gdy ucisk powi瘯sza b鏊, oraz zwi瘯szonej ilo軼i wydalanej krwi, u篡: Sheng Jiang (Rhizoma Zingiberis recens) zamiast Gan Jiang (Rhizoma Zingiberis)

oraz doda: Shu Di Huang (Radix Rehmanniae praeparata), Rou Gui (Cortex Cinnamomi)

  1. Przy bardzo silnym b鏊u podczas menstruacji, doda: Mu Xiang (Radix Saussureae), Bai Shao Yao (Radix Paeoniae alba)


Modyfikacja receptury Si Shen Wan

Sk豉d:

 

Bu Gui Zi 
Rou Dou Kou
Sheng Jiang
Da Zao
Xiao Hui Xiang
Mu Xiang

Fructus Psoraleae
Semen Myristicae
Rhizoma Zingiberis recens
Fructus Ziziphi jujubae
Fructus Foeniculi
Radix Saussureae

Dzia豉nie:

  1. Ogrzewa Nerki (Shen) i 奸edzion (Pi).

  2. Powstrzymuje biegunk.

  3. Ogrzewa i porusza Qi w kana豉ch W徠roby (Gan).

Wskazania:

Niedob鏎 i Zimno 奸edziony (Pi) i Nerek (Shen).

Objawy: biegunka poranna, brak apetytu, niestrawno嗆, b鏊e brzucha (zw豉szcza w jego dolnej cz窷ci), b鏊e dolnej cz窷ci plec闚, zimne d這nie i stopy, zm璚zenie, s豉bo嗆.

J瞛yk: koloru jasnego.

Puls: Chen, Chi.

Zastosowanie:

Przewlek豉 lub nawykowa biegunka we wczesnych godzinach rannych w przewlek造m zapaleniu jelita grubego, przewlek豉 czerwonka bakteryjna lub gru幢ica jelit z b鏊ami w dolnej brzucha.



Tian Tai Wu Yao San

Sk豉d:

 

Wu Yao
Xiao Hui Xiang
Gai Liang Jiang
Qing Pi
Mu Xiang
Bing Lang
Chuan Lian Zi
Ba Dou

Radix Linderae
Fructus Foeniculi
Rhizoma Galangae
Pericarpium Citri reticulatae viridae
Radix Saussureae
Semen Arecae
Fructus Meliae toosendan
Semen Crotonis

Dzia豉nie:

  1. Porusza Qi W徠roby (Gan Qi) i poprawia nastr鎩.

  2. Rozprasza Zimno (Han) i u鄉ierza b鏊.

Wskazania:

Przepuklina spowodowana przez Zast鎩 Zimna (Han Zhi) i Zast鎩 Qi (Qi Zhi).

Objawy: b鏊 w dolnych i bocznych cz窷ciach brzucha, promieniuj帷y do rejonu genitali闚.

J瞛yk: blady z bia造m nalotem.

Puls: Chen, Chi, Xian.

Zastosowanie:

Przepuklina (brzuszna, pachwinowa, mosznowa, pochwowa, j康er), b鏊 w pod瞠brzach.

Modyfikacje:

  1. Przy przepuklinie, doda: Ju He (Semen Citri reticulatae), Li Zhi He (Semen Litchi)

  2. Przy Zimnie doda: Wu Zhu Yu (Fructus Evodiae), Rou Gui (Cortex Cinnamomi)

Modyfikacja receptury Wan Dai Tang.

Sk豉d:

 

Ren Shen
Bai Shu
Shan Yao
Cang Shu
Chen Pi
Che Qian Zi
Bai Shao Yao
Chai Hu
Jing Jie Sui
Gan Cao
Wu Yao
Xiao Hui Xiang

Radix Ginseng
Rhizoma Atractylodis macrocephalae
Radix Dioscoreae
Rhizoma Atractylodis
Pericarpium Citri reticulatae
Semen Plantaginis
Radix Paeoniae alba
Radix Bupleuri
Spica Schizonepetae
Radix Glycyrrhizae
Radix Linderae
Fructus Foeniculi

Dzia豉nie:

  1. Wzmacnia 奸edzion (Pi) i 皋陰dek (Wei).

  2. Usuwa Wilgo.

  3. Ogrzewa Zimno i porusza Qi w kana豉ch W徠roby (Gan).

  4. Znosi up豉wy.

  5. ζgodzi b鏊 w podbrzuszu.

Wskazania:

S豉bo嗆 奸edziony (Pi).

Objawy: bia貫 lub blado鄴速e up豉wy, przejrzysty i bezwonny mocz, lu幡e stolce, blada twarz, z貫 samopoczucie.

J瞛yk: blador騜owy z bia造m nalotem w centrum.

Puls: Chi, Ru lub Ruo.

Zastosowanie:

Up豉wy z b鏊ami brzucha.



Terminologia

P = 奸edziona + aspekt Y
W鋱 = 皋陰dek + aspekt Y
F鋱 = P逝ca + aspekt P
D Ch嫕g = Jelito Grube + aspekt P
Sh鋝 = Nerki + aspekt Zh
P嫕g Guāng = P璚herz Moczowy + aspekt Zh
Gān = W徠roba + aspekt Hn
D緋 = P璚herzy 草販iowy + aspekt Hn
Xīn = Serce + aspekt Sh幯
Xi緌 Ch嫕g = Jelito Cienkie + aspekt Sh幯
Xīn Bāo = Osierdzie
San Jiāo = Potr鎩ny Ogrzewacz = Autonomiczny Uk豉d Nerwowy (AUN)
Shang Jiāo = G鏎ny Ogrzewacz = AUN w obr瑿ie klatki piersiowej
Zhōng Jiāo = 字odkowy Ogrzewacz = AUN pomi璠zy przepon a miednic mniejsz w przestrzeni otrzewnowej
Xi Jiāo = Dolny Ogrzewacz = AUN w obr瑿ie miednicy mniejszej i poza otrzewn
Chōng M跬 - Kana Centralny
R鋝 M跬 - Kana Pocz璚ia
Dū M跬 - Kana Zarz康zaj帷y
D跬 M跬 - Kana Opasuj帷y
Tŭ - aspekt "Ziemi"
Jīn - aspekt "Metalu"
Shuĭ - aspekt "Wody"
M - aspekt "Drewna"
Huŏ - aspekt "Ognia"
Z跣g Fŭ - Narz康y Cia豉 Yīn i Y嫕g
Jīn Y - P造ny i Humory (m.in. krew, ch這nka, wydzieliny gruczo堯w dokrewnych, 郵uzowych, surowiczych, trawiennych)
Jīng Lu - Kana造 Energetyczne G堯wne i Poboczne
Zĭ Gōng - macica
Ru F嫕g - sutek
Ru T鏧 - brodawka sutkowa
Shī - Wilgo
T嫕 - Flegma
Fēng - Wiatr
H嫕 - Zimno
R - Gor帷o
Zh - Zast鎩
Xū - Niedob鏎

 


 

MIROSxW MAZUR, ur. 1974, absolwent Wydzia逝 Farmacji Collegium Medicum UJ, autor "Zio這leczenia b鏊u g這wy", "Zio這lecznictwa europejskiego", "Fitoterapia a przezi瑿ienie",  monografii o owocu g這gu - "Shan Zha", monografii o li軼iu podbia逝 -  "Kuan Dong Hua", monografii o owocu kopru w這skiego -  "Xiao Hui Xiang"; publikuje r闚nie w "Wiadomo軼iach Zielarskich".

miroslaw.mazur@chinmed.com



 zamknij okno